FE_View_Detail

Ứng dụng CNTT trong việc cung cấp các dịch vụ hành chính công Thành phố: Chủ yếu vẫn thực hiện giao dịch mức 2(29/10/2011)
Hà Nội mở rộng hiện có 6,5 triệu người sinh sống, 106.000 doanh nghiệp, vì vậy, nhu cầu giao dịch giữa chính quyền với người dân và doanh nghiệp là rất lớn, hiện có 1.816 thủ tục hành chính công giao dịch thường xuyên. Chỉ tính riêng thủ tục cấp, dổi giấy phép lái xe của Sở Giao thông Vận tải mỗi tháng có khoảng 5.000 người giao dịch về giấy phép lái xe ô tô; 20.000 người giao dịch về giấy phép lái xe mô tô.

Dịch vụ hành chính công trực tuyến 

Dịch vụ hành chính công là những dịch vụ liên quan đến hoạt động thực thi pháp luật, không nhằm mục tiêu lợi nhuận, do cơ quan nhà nước (hoặc tổ chức, doanh nghiệp được ủy quyền)có thẩm quyền cấp cho tổ chức, cá nhân dưới hình thức các loại giấy tờ có giá trị pháp lý trong các lĩnh vực mà cơ quan nhà nước đó quản lý.   

Dịch vụ công trực tuyến là dịch vụ hành chính công và các dịch vụ khác của cơ quan nhà nước được cung cấp cho các tổ chức, cá nhân trên môi trường mạng. 

Sự khác biệt giữa dịch vụ công và dịch vụ công trực tuyến là các thủ tục hành chính quy định trong các dịch vụ công được thực hiện bằng các phương tiện điện tử và đặc biệt không cần in ra giấy và quá trình trao đổi thông tin giữa người cung cấp dịch vụ và người sử dụng dịch vụ được thực hiện một phần hoặc toàn bộ trên Internet hoặc mạng máy tính khác.

Dịch vụ công trực tuyến có 04 mức độ khác nhau tuỳ thuộc vào khả năng trực tuyến đáp ứng yêu cầu của từng dịch vụ công đến đâu. Tuỳ theo từng cấp độ, dịch vụ công trực tuyến cần phải đạt được các tiêu chí sau:

- Mức độ 1: DVC phải cung cấp đầy đủ thông tin về quy trình, thủ tục thực hiện dịch vụ, các giấy tờ cần thiết, các bước tiến hành, thời gian thực hiện, chi phí thực hiện dịch vụ.

- Mức độ 2: Ngoài thông tin đầy đủ như mức độ 1, dịch vụ công cho phép   người sử dụng tải về các mẫu đơn, hồ sơ để người sử dụng có thể in ra giấy, hoặc điền vào các mẫu đơn. Việc nộp lại hồ sơ sau khi hoàn thành được thực hiện qua đường bưu điện hoặc người sử dụng trực tiếp mang đến cơ quan thụ lý hồ sơ.

 - Mức độ 3: Ngoài thông tin đầy đủ như ở mức độ 1 và các mẫu đơn, hồ sơ cho phép tải về như ở mức độ 2, DVC còn cho phép người sử dụng điền trực tuyến vào các mẫu đơn, hồ sơ và gửi lại trực tuyến các mẫu đơn, hồ sơ sau khi điền xong tới cơ quan và người thụ lý hồ sơ. Các giao dịch trong quá trình thụ lý hồ sơ và cung cấp dịch vụ được thực hiện qua mạng. Tuy nhiên, việc thanh toán chi phí và trả kết quả sẽ được thực hiện khi người sử dụng dịch vụ đến trực tiếp cơ quan cung cấp dịch vụ.

- Mức độ 4: Ngoài thông tin đầy đủ như ở mức độ 1, các mẫu đơn, hồ sơ cho phép tải về như ở mức độ 2, gửi trực tuyến hồ sơ và thực hiện các giao dịch qua mạng như ở mức độ 3, việc thanh toán chi phí sẽ được thực hiện trực tuyến, việc trả kết quả có thể thực hiện trực tuyến hoặc gửi qua đường bưu điện. 

Những lợi ích dễ nhận thấy khi cung cấp dịch vụ hành chính công trực tuyến dễ nhận thấy là: Về phía các cơ quan nhà nước, Khi ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động của cơ quan nhà nước thì lợi ích dễ nhận thấy đó là tăng năng xuất lao động do vậy giảm chi phí (bao gồm cả chi phí văn phòng, chi phí thời gian), tiết kiệm sức lao động.   

Về phía người sử dụng dịch vụ công trực tuyến (công dân và doanh nghiệp) thì việc thực hiện thành công các dự án về dịch vụ công trực tuyến không chỉ đem lại sự hài lòng đối với các cơ quan hành chính mà còn đem lại hiệu quả kinh tế thiết thực cho họ vì sự thuận tiện, minh bạch và tiết kiệm chi phí đi lại do dịch vụ công trực tuyến mang lại.

Dịch vụ công chủ yếu ở mức 2  
So với một số tỉnh, thành khác Hà Nội có những thuận lợi nhất định trong việc cung cấp dịch vụ hành chính công trực tuyến như kết quả thực hiện đề án 30 tạo thuận lợi cho việc lần đầu tiên Hà Nội có một thống kê đầy đủ chính thức các thủ tục hành chính. Đây là cơ sở quan trọng cho việc phân tích lựa chọn các thủ tục hành chính ưu tiên đầu tư triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ 3. Hạ tầng công nghệ thông tin các cơ quan hành chính của Hà Nội là khá tiên tiến: đã kết nối tất cả các cơ quan chính quyền trên địa bàn thành phố; Các ứng dụng công nghệ thông tin đang được Thành uỷ, UBND Thành phố chỉ đạo mạnh mẽ. Việc quản lý hồ sơ văn bản và sự lưu chuyển văn bản trên mạng, sử dụng hộp thư điện tử để gửi nhận tài liệu, báo cáo, giấy mời ở nhiều đơn vị đã đi vào nề nếp. Nhiều dịch vụ công đã được các đơn vị đưa lên trên mạng. Xu thế ứng dụng CNTT để nâng cao năng lực quản lý điều hành phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn đã thúc đẩy nhiều sáng kiến công nghệ thông tin. Dự án vay vốn Ngân hàng thế giới sẽ tạo ra đột phá về cơ sở hạ tầng chia sẻ.

Thành phố Hà Nội đã thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin cho quản lý hành chính từ năm 2001, tức là từ khi có đề án 112. Sau 10 năm thực hiện, đến nay qua xếp hạng của Bộ Thông tin và Truyền thông về đánh giá Website năm 2009, Hà Nội hầu như luôn ở trong TOP5. Riêng đánh giá về mức độ cung cấp dịch vụ công, Hà Nội dẫn đầu nhưng hầu hết là dịch vụ công mức 2, có rất ít dịch vụ công mức 3. Công tác đánh giá tập trung vào hai nội dung là cung cấp thông tin và cung cấp dịch vụ công trực tuyến phục vụ người dân và doanh nghiệp. Dân trí Hà Nội nói chung ở mức cao so với các tỉnh thành khác; Trình độ CNTT của cán bộ công chức khá. Nhiều cán bộ công chức đã biết sử dụng máy tính, biết truy cập Internet và trao đổi thư điện tử. Việc triển khai áp dụng chữ ký số chưa được phổ biến trong toàn xã hội vì vậy hiện nay chỉ có thể triển khai dịch vụ công trực tuyến đạt đến mức độ 3.

Tính đến 15/4/2010: trên địa bàn Thành phố Hà Nội có 30,6% dịch vụ công trực tuyến đạt mức 1;  69,34% dịch vụ công trực tuyến đạt mức 2; 0,06% dịch vụ công trực tuyến đạt mức 3 (có 01 dịch vụ đó là dịch vụ cấp giấy phép thành lập chi nhánh văn phòng đại diện nước ngoài tại Hà Nội đạt mức 3).

Tuy nhiên việc cung cấp dịch vụ hành chính công trực tuyến mức 3 của Hà Nội đang đứng trước những khó khăn nhất định. Hà Nội mới mở rộng, nhiều cơ quan tách nhập nên chức năng nhiệm vụ còn mới mẻ, chưa nhuần nhuyễn, bộ máy hành chính cồng kềnh. Chức năng, nhiệm vụ, phân công, phân cấp chưa rõ ràng, chưa phù hợp với cơ chế thị trường. Thủ tục hành chính vẫn còn rườm rà, nặng nề. Hệ thống các thủ tục hành chính được hình thành trong quá trình phát triển lịch sử nên thể hiện sự không nhất quán, chồng chéo, trùng lặp, không tận dụng các thành tựu công nghệ thông tin và nhiều điểm bất hợp lý. Các thủ tục hành chính đang trong quá trình rà soát nên sẽ còn nhiều thay đổi. Việc ứng dụng công nghệ thông tin của đa số các đơn vị đều hạn chế trong phạm vi của mình và phát triển chậm so với yêu cầu đổi mới. Hà Nội chưa có những quy định trao đổi thông tin giữa các đơn vị. Việc tin học hoá công tác quản lý điều hành tác nghiệp ở các cơ quan hành chính nhà nước đã được thực hiện trong nhiều đơn vị và phát huy hiệu quả, nhưng chưa có cách tiếp cận tổng thể cho toàn thành phố nên không thể tạo sự đột phá. Các cán bộ lãnh đạo của các đơn vị chưa quyết tâm thực hiện dịch vụ công mức 3. Thành phố Hà Nội thiếu đội ngũ cán bộ quản lý quy trình nghiệp vụ nên chưa hệ thống hoá và hợp lý hoá và chưa tham mưu cho lãnh đạo gắn công nghệ thông tin với tự động hoá quy trình nghiệp vụ để nâng cao năng lực quản lý điều hành.

Các giải pháp phát triển
Vấn đề ứng dụng công nghệ thông tin và xây dựng Chính phủ điện tử là xu thế tất yếu. Hà Nội đang và sẽ đầu tư nhiều cho xây dựng hạ tầng và phát triển các ứng dụng công nghệ thông tin, cung cấp các dịch vụ công trực tuyến cho người dân và doanh nghiệp. Để đảm bảo sự thành công, Thành phố cần thực hiện một số giải pháp sau:

  Thứ nhất, cần thay đổi nhận thức của cán bộ, công chức và người sử dụng dịch vụ,Nhận thức về ứng dụng công nghệ thông tin nói chung chưa đạt mức coi nó là động lực nên sự tham gia của lãnh đạo còn hạn chế. Ngay cả các ứng dụng công nghệ thông tin thành công nhất cũng chỉ dừng ở mức tự động hoá một số quy trình nghiệp vụ. Chưa có ứng dụng công nghệ thông tin nào tác động đến bản thân quy trình nghiệp vụ. Vì vậy dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 không thể thực hiện được nếu không có sự quyết tâm của lãnh đạo cao nhất.

Quan điểm tiếp cận bị hạn chế, chưa có cách tiếp cận tổng thể. Các ứng dụng công nghệ thông tin chỉ đáp ứng yêu cầu trước mắt, hay tự động hóa một khâu trong quy trình nghiệp vụ. Khả năng phối hợp giữa các ngành, thậm chí trong một ngành còn bị hạn chế.

Thứ hai, cần đẩy mạnh hơn nữa công tác truyền thông, Có một vài đơn vị đã triển khai dịch vụ công mức 3 nhưng số lượng công dân đến giao dịch rất ít, việc phải đến gặp mặt trực tiếp đã thành thói quen vì vậy cần phải có công tác truyền thông mạnh mẽ cho công dân, doanh nghiệp hiểu và cùng tham gia với tư cách là khách hàng.

Thứ ba, cần gắn cải cách hành chính  với ứng dụng công nghệ thông tin  qua việc cung cấp các dịch vụ công, Việc gắn công nghệ thông tin với cải cách hành chính, làm cho công nghệ thông tin trở thành công cụ đắc lực cho việc nâng cao năng suất, hiệu quả và sự minh bạch trong quản lý điều hành là nhiệm vụ quan trọng của Chính phủ điện tử. Tuy nhiên việc ứng dụng công nghệ thông tin vào cải cách hành chính là một quá trình đồng bộ, tổng thể các yếu tố hạ tầng, nhân lực và sự phối hợp trên dưới, trong ngoài. Do vậy cần phải có một kế hoạch cụ thể cho các bước thực hiện.

Thứ tư, cần chọn lựa các quận huyện ưu tiênTrên cơ sở đánh giá mức độ sẵn sàng điện tử hoá của các đơn vị hành chính  trên địa bàn Thành phố Hà Nội, lựa chọn ra một số đơn vị có mức độ sẵn sàng cao để tập trung nguồn lực đầu tư tạo thành mô hình điểm để các đơn vị khác học tập kinh nghiệm triển khai có hiệu quả. 

Ngoài ra, cần xây dựng mô hình khung về Hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN ISO 9001:2008 cho các cấp hành chính của Thành phố sẽ giúp cho việc ứng dụng công nghệ thông tin cũng như cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức 3 được triển khai dễ dàng hơn do các thủ tục hành chính đã được chuẩn hóa, quy trình hóa.

Trần Bích Thảo

Quay trở lại