FE_View_Detail

Tiền mặt vẫn “bóp nghẹt” Mobile Payment(09/10/2011)
Sự phát triển của thanh toán qua điện thoại di động (Mobile Payment) tại Việt Nam đến nay vẫn chưa có nhiều khởi sắc do nhu cầu người dùng không cao, thói quen dùng tiền mặt lớn, sự tuyên truyền của các tổ chức, ngân hàng về dịch vụ còn thiếu chi tiết...

Ngân hàng, nhà mạng ồ ạt tung dịch vụ

Tại Việt Nam, ngay từ năm 2003 khái niệm thanh toán qua điện thoại di động đã được ngân hàng Á Châu ACB “nổ phát súng” đầu tiên khi cho phép khách hàng dùng mobile để truy vấn số dư tài khoản ngân hàng, chuyển tiền, thanh toán hóa đơn truyền hình cáp, Internet... Và sau đó, có hàng loạt ngân hàng khác như VietcomBank, TechcomBank, BIDV, VietinBank… cũng lần lượt cung cấp tiện ích cho người dùng.

Đáng chú ý, không đứng ngoài cuộc, các “đại gia” viễn thông trong nước như VinaPhone, Viettel, MobiFone với lợi thế hạ tầng phủ rộng trong cả nước cũng đã nhanh chóng bắt tay với ngân hàng để phát triển ứng dụng. Ngoài ra, cũng cần phải nhắc đến lực lượng hùng hậu là các công ty thanh toán trực tuyến như VinaPay, VnPay, PayNet… đã cho ra mắt rất nhiều dịch vụ thanh toán qua mobile, tạo điều kiện để người dùng dễ dàng mua mã thẻ điện thoại, game, học trực tuyến…

Theo ông Bùi Quang Tiên – Vụ trưởng Vụ thanh toán Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nhận định: Từ cuối năm 2008, một khái niệm tiện ích nữa là “ví điện tử” (phương tiện cũng cho phép người dùng có thể giao dịch, thanh toán trực tuyến các hàng hóa, dịch vụ tại các website thương mại điện tử cũng như nhiều dịch vụ tiện ích khác) đã xuất hiện tại Việt Nam. Và đến nay, những cái tên như VnMart, MoMo, Payoo, MobiVí… với sự tham gia của các nhà mạng như VinaPhone, MobiFone, Viettel đang tạo điều kiện cho dịch vụ Mobile Payment phát triển sôi động.

Cũng theo nhận định của các chuyên gia, với tỷ lệ tiếp cận điện thoại di động của người Việt Nam đang đạt mức cao (theo Tổng cục Thống kê, số thuê bao điện thoại di động cả nước tính đến thời điểm tháng 4/2011 đã vào khoảng 170 triệu), thì có thể thấy tiềm năng để Mobile Payment phát triển đang rất lớn.

Thế nhưng, có một thực tế đáng buồn là Mobile Payment dù đã được tung ra tại Việt Nam cho đến nay cũng đã ít nhất 8 năm tuy nhiên theo đánh giá của các chuyên gia thì tính đến nay tiện ích này vẫn chưa thực sự có nhiều “đất sống”.

Bị giao dịch tiền mặt “bóp nghẹt”

Ông Jan Jirovec - Giám đốc Phát triển kinh doanh của BSC Praha (một công ty chuyên hoạt động trong lĩnh vực cung cấp giải pháp ngân hàng đa kênh của Cộng hòa Séc, đã từng tiến hành nghiên cứu về các dịch vụ ngân hàng tại Việt Nam ) nhận định: Thanh toán qua điện thoại di động ở Việt Nam vẫn còn rất nhiều hạn chế so với ngay nhiều quốc gia trong khu vực. “Việc thanh toán bằng tiền mặt trong cuộc sống của người dân vẫn chiếm đa số, người dùng điện thoại di động lại ngại tìm hiểu tính năng cũng như mạnh dạn sử dụng tiện ích Mobile Payment do các doanh nghiệp đang cung cấp. Chính vì thế, có thể nói tại thời điểm hiện nay Việt Nam mới đang “chập chững” tương tự như câu chuyện của nhiều nước Châu Âu hơn chục năm trước đây”, ông Jan Jirovec cho biết.

Đồng quan điểm với ông Jan Jirovec, nhiều chuyên gia trong lĩnh vực ngân hàng cũng nhận định thói quen sử dụng tiền mặt theo kiểu ”ăn chắc mặc bền” cũng là nhân tố “bóp nghẹt” sự phát triển của thanh toán qua điện thoại di động. Liên quan đến vấn đề này, bà Dương Thu Hương – Tổng Thư ký Hiệp hội ngân hàng Việt Nam cho rằng: “Ngay với việc dùng thẻ ATM – một tiện ích đã được biết đến tại Việt Nam hơn chục năm nay thì theo thống kê sơ bộ vẫn có tới 83% số người dùng chỉ dùng vào việc duy nhất là rút tiền mặt. Tức là, con số đó nói lên rằng Mobile Payment là dịch vụ sinh sau đẻ muộn hiện vẫn còn là một tiện ích xa vời trong tư duy của đa số người dân, chưa phải là tiện ích cho toàn xã hội mà vẫn chủ yếu tập trung ở số ít giới trẻ chứ chưa nhắc đến đối tượng trung tuổi”.

Bà Hương còn thẳng thắn cho rằng, để dẫn tới tình trạng này là có “lỗi” của phía ngân hàng, các bộ ngành liên quan. “Theo tìm hiểu của cá nhân tôi, nhiều người dân muốn dùng Mobile Payment thế nhưng họ lại không biết phải bắt đầu từ đâu. Thực tế này còn cho thấy các ngân hàng, đơn vị cung cấp tiện ích Mobile Payment còn truyền thông quá hạn chế, thiếu những hướng dẫn chi tiết nhất, cơ bản nhất cho người dùng. Tôi đã từng kiến nghị ngành ngân hàng có thể bắt tay với các phương tiện truyền thông đại chúng như đài truyền hình để xây dựng chương trình hướng dẫn về dịch vụ mới của ngân hàng. Chẳng hạn, với cách thức thực hiện một dịch vụ cụ thể người dân sử dụng điện thoại phải bắt đầu từ bước A, bước B rồi đến bước C ra sao. Để làm được việc này không phải quá khó khăn, nhưng đáng tiếc là chưa đơn vị nào chú trọng”.

Bên cạnh đó, ý kiến của nhiều chuyên gia cũng lưu ý lý do khiến Mobile Payment phát triển “vật vã” đó là do khách hàng tại Việt Nam phần lớn còn chưa tin cậy vào tính bảo mật của các ngân hàng khi giao dịch với số tiền được tính bằng đơn vị triệu đồng.

Tuy nhiên, ý kiến của một số đại diện các ngân hàng, tổ chức tín dụng vẫn tỏ ra lạc quan về tương lai của Mobile Payment tại Việt Nam trong thời gian 2 – 3 năm tới đây. Như với việc tiện ích “ví điện tử” với giao diện ứng dụng được thiết kế theo dạng menu cho phép người dùng chỉ cần chọn menu tương ứng để thực hiện dịch vụ, không cần phải nhớ cú pháp như ở dịch vụ SMS Banking như trước đây; đồng thời, với việc thông tin giao dịch được mã hóa và ký điện tử bởi các tổ chức cung cấp dịch vụ, ngân hàng…, thì tất cả những yếu tố đó sẽ giúp khách hàng dần dần có cái nhìn lạc quan về Mobile Payment, rồi tiếp cận sử dụng.

“Đến thời điểm hiện nay, dù Mobile Payment chưa thực sự đạt được bước phát triển mạnh tại Việt Nam nhưng các ngân hàng vẫn đang đẩy mạnh đầu tư cho mảng dịch vụ này để đón được xu hướng phát triển trong tương lai”, ông Bùi Quang Tiên nhận định.

Đức Minh

Quay trở lại