Việt Nam có bắt kịp dòng chảy “Chuyển đổi số”?

Vietnam ICT Summit 2018 đã công bố “Khảo sát về mức độ sẵn sàng Chuyển đổi số trong các tổ chức, doanh nghiệp tại Việt Nam” với nhiều số liệu khả quan.

Vậy năm nay Việt Nam đã có những bước tiến nào trong lĩnh vực này? Chúng ta cần làm gì để cùng nhau thúc đẩy công cuộc “Chuyển đổi số vì một Việt Nam hùng cường”? Vietnam ICT Summit 2019 được kỳ vọng sẽ đưa ra cầu trả lời thỏa đáng.

Hình ảnh tại phiên khai mạc Vietnam ICT Summit 2018

Những bài học từ các “nhà tiên phong” trên thế giới

Thế giới đang chứng kiến một cuộc “chuyển mình” mạnh mẽ, với những doanh nghiệp (DN), tổ chức đi tiên phong trên lộ trình chuyển đổi số, tạo ra sự đột phá về năng suất, cải thiện năng lực quản trị, trải nghiệm khách hàng và tối ưu hóa mô hình kinh doanh.

Minh chứng điển hình cho xu thế này trên thế giới, có thể kể đến những tên tuổi như Airbus với việc xây dựng nền tảng dữ liệu mở lớn nhất cho ngành hàng không, Walmart tích cực hóa trải nghiệm khách hàng nhờ rút ngắn thời gian thanh toán và các dữ liệu thu được từ Trung tâm thông tin về thị trường và người tiêu dùng do họ xây dựng, hay hãng dược GlaxoSmith thay đổi cơ cấu tổ chức để phá rào cản và dọn đường cho chuyển đổi số…  

Cụ thể, Airbus – công ty hàng đầu thế giới hoạt động trong lĩnh vực hàng không vũ trụ và các dịch vụ liên quan, với gần 50 năm “tuổi đời”, đã nhận diện các vấn đề và coi dữ liệu là mấu chốt chính trong chuyển đổi số. Hãng đã kết hợp với Palantir, công ty tiên phong về phân tích dữ liệu lớn trên thế giới, ra mắt nền tảng Skywise vào tháng 6/2017. Đây là nền tảng dữ liệu mở lớn nhất về ngành hàng không, hay còn gọi là hồ dữ liệu (data lake) của ngành hàng không.

Skywise kết nối và thu thập dữ liệu từ hệ thống dữ liệu trên máy bay của Airbus, hệ thống dữ liệu vận hành bay của các hãng hàng không trên thế giới. Qua phân tích lượng dữ liệu khổng lồ này, đã mang lại những giá trị cụ thể cho các hãng hàng không như giảm gián đoạn chuyến bay; giảm chi phí bảo trì; tối ưu hóa hoạt động bay và quản lý đội bay…). Hơn nữa, các hãng hàng không có thể lưu trữ, truy cập, quản lý và phân tích các dữ liệu này mà không cần phải đầu tư thêm cơ sở hạ tầng.

Đồng thời, đội ngũ kỹ sư của Airbus cũng có thể cải thiện chất lượng máy bay từ chính nguồn dữ liệu phản hồi của khách hàng. Ví dụ, nhờ phân tích dữ liệu lớn, Airbus đã giảm thời gian cần thiết để sửa máy bơm nhiên liệu trên máy bay A380 từ 24 tháng xuống còn 2 tuần.

Một câu chuyện thú vị khác cũng đang diễn ra ở Walmart, tập đoàn sở hữu hệ thống bán lẻ lớn nhất thế giới, bao gồm các chuỗi siêu thị, cửa hàng khổng lồ tại nhiều đất nước. Với hơn 40 triệu lượt mua sắm mỗi ngày, Walmart chịu sức ép rất lớn về vận hành dịch vụ.

Để giải quyết sức ép này, Walmart đã có nhiều phát kiến quan trọng, mà điển hình là triển khai ứng dụng di động và tạo ra nhiều cách thức giao nhận hàng hóa. Với ứng dụng của Walmart trên di động, khách hàng có thể đặt hàng nhanh chóng và “đặt chỗ” trước thông qua các đơn hàng tạo sẵn, sau đó đến quầy ưu tiên để thanh toán (Scan and Go).

Walmart cũng tạo ra nhiều cách thức giao nhận hàng hóa khác nhau. Khách hàng có thể đặt hàng trực tuyến (online) và sau đó nhận hàng tại cửa hàng ở nhiều quầy và nhiều cách khác nhau. Ví dụ như Pickup Tower (Cột nhận hàng) để khách hàng quét mã vạch (scan barcode) và sau đó nhận hàng

Ngoài ra, Walmart còn thí nghiệm những công nghệ mới nhờ vào Walmart Lads (một dạng nhà máy số – digital factory) để cải tiến việc vận hành và tăng cường trải nghiệm người dùng. Ví dụ như ứng dụng blockchain để tăng cường an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc với thời gian rút ngắn “kỷ lục” là 2 giây.

Cùng đó, Walmart đã cải tiến trong việc vận hành khối nghiệp vụ hậu cần và xây dựng hệ thống điện toán đám mây tư nhân lớn nhất thế giới với khả năng xử lý khoảng 2,5 petabytes dữ liệu trong 1 giờ. Data Cafe, một bộ phận phân tích dữ liệu tối tân với các chuyên gia phân tích dữ liệu luôn sẵn sàng tư vấn cho các bộ phận khác. Thời gian xử lý dữ liệu đã giảm từ vài tuần xuống còn vài phút, giúp các bộ phận nắm được tổng quan vấn đề, tối ưu hóa các quá trình vận hành.

Việt Nam cần làm gì cho mục tiêu “chuyển đổi số?

Từ xu thế chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ trên toàn cầu, cũng như những câu chuyện điển hình trên, có thể thấy Việt Nam không thể “đứng ngoài cuộc” – nếu không muốn nói đây là một vấn đề mang tính sống còn! Từng ngành, từng lĩnh vực đều cần tái cấu trúc, thay đổi về chất mô hình tăng trưởng, dựa nhiều hơn vào sáng tạo và tăng năng suất.

Hiện Việt Nam đang xây dựng Chính phủ số để tiến đến minh bạch và công khai hóa, thúc đẩy kinh tế phát triển. Theo đánh giá của Ngân hàng thế giới (WB), Việt Nam có lợi thế triển khai Chính phủ số khi mật độ sử dụng Internet khá cao. Bên cạnh đó, Chính phủ Việt Nam đang hướng đến xây dựng nền kinh tế số và không để ai tụt lại phía sau. Việc thực hiện các dịch vụ công trực tuyến sẽ giảm nhũng nhiễu của chính quyền khi mà người dân phải nộp phí “bôi trơn” khi cấp bằng lái xe và giấy tờ sở hữu đất… 

Để triển khai được chính phủ điện tử, hướng tới chính phủ số, hoạt động chuyển đổi số trong các cơ quan, doanh nghiệp nắm vai trò rất quan trọng. Theo đánh giá của các chuyên gia, nhiều DN Việt Nam ở hầu hết các lĩnh vực (thương mại, tài chính ngân hàng, giáo dục, y tế, du lịch, logistics, công nghiệp chế tác,…) đều ít nhiều bắt tay vào công cuộc cải tổ chính mình theo xu hướng chuyển đổi số trên thế giới.

Minh Thiện